15.5.07

Ramón Camaño ou os cartaces da memoria

Hoxe coñecimos a noticia da morte do Ramón Camaño, o grande fotógrafo da Costa da Morte. Caamaño foi desa clase de persoas, como lle sinalaba o fotógrafo Henri Cartier-Bresson ao escritor John Berger, que saben que a súa misión na vida foi captar o “instante decisivo”; saben que para tirar unha foto hai que sentir o momento da totalidade, esa extraña hiperexcitación, provocada polo “terceiro ollo” que só posúen os grandes fotógrafos, que permite deixar as vidas e as paisaxes en suspenso, eses instantes únicos onde a luz e a escuridade se entrecruzan nunha finísima liña de penumbra.
Foi a vocación de Caamaño conservar ese impulso espontáneo, esa vocación de estar perpetuamente mirando, de atrapar o instante e a súa eternidade, de volver familiar o que antes era descoñecido, de provocar o asombro diante dun recordo imprevisto. Velaí a actividade xenerosa e solidaria do fotógrafo, dese permanente observador que nos devolve aos demais o que miramos e non somos capaces de ver. Así o demostran as oito mil fotografías que Caamaño tirou ao longo dunha vida toda, desque se iniciou en 1924, cando entrou casualmente en contacto coa norteamericana Ruth Matilda Anderson, que visitaba Muxía para fotografar a descoñecida fisterra galega.
Os retratos de Caamaño, caracterizados pola súa austeridade e falta de sofisticación (o fotógrafo empregaba luz natural e dispoñía aos modelos sobre un farrapo, con colchas ou o muro da súa horta como teón), constitúen unha magnífica galería de miradas que atrapan a do espectador. Un estraño xadrez de rostros ríxidos, inmóbiles, de mirada fixa e frontal, que impresionan pola súa gravidade, pola sobriedade e pola verdade que destila a súa inequívoca tristeza.
Impresionoume moito a súa derradeira exposición en Vigo (hai cinco anos) de cen dos seus retratos, un poliedro de historias de vida por imaxinar: moitas familias sen pai, moitas avoas soas cos netos, moitas parellas maiores pousando entre unha cadeira baleira (simbolizando ao emigrante que falta), familias burguesas que fachendean no coche impoñente, mozotes sobre a caixa dun camión acugulado de rodas de arenques prensados, o equipo de fútbol infantil co estandarte de “Viva España”, as costureiras arredor da súa máquina Singer, a banda no día de festa, os executantes da danza de arcos, os gaiteiros o día de troula, a noiva vestida de negro, os fillos que no velorio rodean o cadaleito do pai (as fotos dos mortos eran algunhas veces as únicas que quedarían desas persoas), os párrocos, as monxas, as mozas de longas guedellas, os nenos…, a vida, sempre a vida. Imaxes que vimos, que, igual que aqueles aos quen ían dirixidas, quedan para sempre conosco. A plenitude e a sinxeleza dos retratos de Caamaño forman xa parte da nosa memoria. Hoxe lembrámolo con melancolía.
Etiquetas: Ramón_Camaño

Marcadores: ,

3 Comments:

Anonymous Nacho said...

Quen queira achegarse á figura do fotógrafo da Costa da Morte está o recomendábel libro de Fernández Carrera 'Ramón Caamaño, Historia viva da Costa da Morte'
Agora que morreu vendrán os homenaxes. Ironías.

9:38 AM  
Blogger Suso Lista said...

Desde logo, foi Caamaño un dos dous millores fotógrafos da Costa da Morte, ainda que Caamaño si que xa tivo homenaxes en vida. O outro gran conxelador de vida da Costa da Morte, e que en cambio a dia de hoxe, non tivo ningún homenaxe foi Vidal. O seu fondo documental, debido a disputas familiares a morte do maestro, quedou espallada e moita dela perdida. Vidal e Caamaño, tiñan dividido o territorio, o Rio Grande facia de fronteira, pra abaixo,Caamaño, pra riba Vidal. Algunhas fotos de Vidal, podense ver no meu blog www.susolista.blogspot.com, das cales cedin a www.corme.net, todas cantas me chegaron, tamén no Bar Mirador de Laxe, que rexenta o fillo e os netos de Vidal, podense ver fotos xeniales. Urxe reconocer a Vidal, anterior a Caamaño, e con un mais grande patrimonio fotográfico, como o pai das imaxes de esta terra do mar ne da morte, e habería que facer algo por recuperar e catalogar todas estas imaxes. Por suposto sin desmerecer a Caamaño. Diolosteña naghloria aos dous.

7:01 PM  
Blogger Ana Bande said...

Lembro a Ramón Caamaño asinando o catálogo da exposición unhas verbas para Alma, que non se atrevía a pedirllo, era o 2002 pero a súa grafía xa amosaba que non ía quedar moito. As súas imaxes son os retratos da dignidade dun pobo traballador a asoballado. As mellores galas dos anos 40 que falan duns tempos que parecen xa remotísimos, e están aí tan preto. Agora gostamos de pensar que sempre fomos consumistas e que sempre tivemos de todo, mais...menos mal que RC nos deixa gloriosas testemuñas.

9:46 PM  

Postar um comentário

<< Home